Neoarch Digital Heritage Intelligence System (NDHIS™)

Neoarch Dijital Kültürel Miras Zekâ Sistemi

​​

1. Sistem Nedir?

 

​Neoarch Digital Heritage Intelligence System (NDHIS™), Neoarch Studio tarafından geliştirilen; yapıların çevresel koşullarını uzun vadeli ve sürekli biçimde izleyen, elde edilen verileri mimari davranış bağlamında yorumlayan bütüncül bir izleme ve analiz sistemidir.

Sistem yalnızca çevresel verilerin kaydedilmesini değil; bu verilerin:

• Yapının mimari karakteri

• Malzeme özellikleri

• Tarihsel bağlamı

• Mekânsal organizasyonu

• Kullanım biçimi

ile birlikte değerlendirilmesini esas alır.

Bu sayede yapıların zamana bağlı davranışları anlaşılır hâle gelir ve bozulma riskleri erken aşamada tespit edilebilir.

NDHIS™, ölçüm yapan teknik bir altyapının ötesinde; mimariyi yaşayan bir sistem olarak ele alan, veri temelli ve önleyici bir koruma yaklaşımı sunar.

​

2. Sistem Neyi Amaçlar?

​

NDHIS™’in temel amacı, yapıların maruz kaldığı çevresel etkileri görünür kılmak ve bu etkilerin mimari davranış üzerindeki sonuçlarını analiz etmektir.

Bu kapsamda sistem:

• Yapılarda oluşabilecek bozulmaları ortaya çıkmadan önce öngörmeyi

• Müdahale gerektiren durumları erken aşamada belirlemeyi

• Rastlantısal restorasyon kararları yerine veri temelli koruma süreçleri oluşturmayı

• Yapıların uzun vadeli davranışlarını belgelemeyi

• Kurumlar için sürdürülebilir bir izleme ve arşiv altyapısı kurmayı

hedefler.

​

3. Sistem Nasıl Çalışır?

​

NDHIS™, birbirini tamamlayan dört temel aşama üzerinden çalışır:

 

3.1. Sürekli Çevresel Veri Toplama

 

Yapı içine ve/veya çevresine yerleştirilen IoT tabanlı sensörler aracılığıyla aşağıdaki parametreler sürekli olarak izlenir:

• Sıcaklık

• Bağıl nem

• Işık düzeyi

• Hava hareketi

• Yüzey davranışları

• Mikro-iklim verileri

Veriler belirli aralıklarla kaydedilir ve uzun vadeli bir veri havuzu oluşturulur.

​

3.2. Mimari Davranış Analizi

​

Toplanan çevresel veriler, yapının:

• Plan ve mekân kurgusu

• Taşıyıcı sistemi

• Malzeme türleri

• Yapım teknikleri

• Kullanım yoğunluğu

ile birlikte değerlendirilir. Bu aşamada yapı, statik bir nesne olarak değil; çevresiyle etkileşim hâlinde olan dinamik bir mimari sistem olarak ele alınır.

​

3.3. Analiz ve Yorumlama

​

Veriler, zamansal grafikler ve karşılaştırmalı okumalar aracılığıyla analiz edilir. Bu analizler sayesinde:

• Riskli çevresel eşikler

• Mevsimsel ve kullanım kaynaklı değişimler

• Bozulmaya zemin hazırlayan koşullar

net biçimde ortaya konur.

​

3.4. Öngörü ve Raporlama

​

Analiz sonuçları doğrultusunda:

• Erken uyarı senaryoları

• Koruyucu önlem önerileri

• Uzun vadeli izleme raporları

oluşturulur. Böylece kurumlar, yapıya müdahale etmeden önce bilimsel verilere dayalı kararlar alabilir.

 

4. Neden Sürekli İzleme?

​

Geleneksel koruma ve restorasyon yaklaşımları çoğu zaman bozulma ortaya çıktıktan sonra devreye girer. Bu durum hem maliyetleri artırır hem de yapının özgünlüğü açısından geri dönüşü zor kayıplara yol açabilir.

NDHIS™ ise:

• Müdahale yerine önleyici yaklaşımı

• Tek seferlik inceleme yerine sürekliliği

• Sezgisel kararlar yerine veri temelli analizleri

esas alır.

Bu sayede yapı, korunması gereken bir nesne olmaktan çıkar; izlenen, anlaşılan ve yönetilen bir mimari varlık hâline gelir.

​

5. Nerelerde Kullanılır?

​

 NDHIS™ aşağıdaki alanlarda uygulanabilir:

• Tarihi yapılar ve anıt eserler

• Müzeler ve sergi mekânları

• Kültürel miras alanları

• Arşiv ve koleksiyon mekânları

• Akademik araştırma ve izleme projeleri

• Kamu kurumlarına ait nitelikli yapılar

Sistem, ölçeklenebilir yapısı sayesinde tek bir yapıdan geniş alanlara kadar uyarlanabilir.

​

6. Ayırt Edici Özelliği

​

NDHIS™  benzer izleme sistemlerinden ayıran temel unsur, mimari davranış analizini merkeze almasıdır.

Sistem:

• Salt teknik ölçümler üretmez

• Veriyi mimari bağlamdan koparmaz

• Yapıyı yalnızca fiziksel değil, mekânsal ve tarihsel bir bütün olarak ele alır

Bu yaklaşım, NDHIS™ yalnızca bir izleme altyapısı değil; mimarlık, kültürel miras ve koruma disiplinlerini bir araya getiren özgün bir sistem hâline getirir.

​

7. Neoarch Studio Yaklaşımı

​

Neoarch Studio,  NDHIS™ geliştirirken mimarlık, sanat tarihi ve kültürel miras alanlarındaki akademik birikimini çağdaş izleme teknolojileriyle birleştirmeyi hedeflemiştir.

Sistem, yalnızca bugünü izlemek için değil; gelecek kuşaklara aktarılacak mimari mirası bilinçli biçimde yönetmek için tasarlanmıştır.

​

8. Uluslararası Karşılığı

​

 Uluslararası platformlarda ve İngilizce içeriklerde:

Neoarch Digital Heritage Intelligence System (NDHIS™) adıyla tanımlanmaktadır.

 

​​​​

• 📡 Sürekli Çevresel İzleme

• 🧱 Mimari Davranış Analizi

• 📊 Veri Temelli Karar Süreçleri

• 🚨 Erken Uyarı Mekanizması

• 🗂️ Uzun Vadeli Arşivleme

​